Rijk en arm woonden naast elkaar: ‘Tussen twee Bruggen’

Tussen de Eerste en Tweede Kanaalbrug ligt een afstand van 957 meter. Tussen die bruggen hebben bijzondere mensen gewoond in bijzondere woningen.Henk de Vries schreef een boek over deze bijzondere straat; “Tussen twee Bruggen” .Het boek beschrijft de historische ontwikkeling van de Emmakade, van haar bedrijven en van haar bewoners en schippers.

De aanleg van het Nieuwe Kanaal in 1895 betekende een uitbreiding van Leeuwarden naar het oosten. Aan de nieuwe levensader ontstond aan weerszijden een zeer gevarieerde bebouwing van statige herenhuizen, afgewisseld met pakhuizen en fabrieken. In combinatie met de (oude en nieuwe) schepen vormt de Emmakade tot op heden een van de mooiste straten van Leeuwarden.

– Tegenstellingen
Wat de Vries het meest trof, waren de tegenstellingen die zo verbonden zijn met de Emmakade. De meest in het oog springende is die tussen rijk en arm. Terwijl de notabelen en rijke ondernemers van de stad er grote huizen lieten bouwen door vermaarde architecten (W.C. de Groot, A. Baart, A. Pijkstra), konden veel gezinnen op de schepen de eindjes amper aan elkaar knopen. Ze leefden in kleine ruimten en soms, als het weer het toeliet, zelfs bovendeks. Toiletten waren er nog niet. De behoefte deed men veelal in een emmer die ’s avonds in het kanaal werd geleegd.

Intussen hadden hun overburen – artsen, rechters en bankdirecteuren – vaak meerdere meiden in dienst voor alle klusjes die dagelijks gedaan moesten worden: de handwas, koken en tafeldekken, zilver poetsen, po’s legen (pot de chambre genoemd), kleedjes uitkloppen. ‘Het zal geen verbazing wekken dat er enkele honderden personeelsleden aan de Emmakade in de huishouding werkzaam waren’, schrijft De Vries.

Aan de hand van de (soms) bijzondere bewoners en de historische ontwikkelingen schetst De Vries zo een vrij compleet beeld van de straat. Schrijfster Annejet van der Zijl, die haar jeugd doorbracht op nummer 91, schreef een voorwoord. Er wonen nog steeds enkele ‘notabelen’, al hebben ze geen dienstmeisjes meer. En de sociale verschillen tussen huizen- en botenbezitters zijn een stuk kleiner geworden.

Kijk hier voor meer info over het boek

 

EOC
RVEN