Nieuwe hout-bouwwijze op historische Scheepstimmerwerf: dubbelgebogen hout

Op 24 juni wordt de houten elektrisch aangedreven motorboot, type Werffboot 24 met de naam Petronella, te water gelaten op de Historische scheepstimmerwerf in Workum. Uniek, omdat dit schip het eerste houten vaartuig is dat met dubbelgebogen hout op industriële wijze geproduceerd is. Voor de niet-houtbewerkers moeten we even uitleggen wat dubbelgebogen hout is en waarom deze innovatie zo bijzonder is.

Hout, het moderne bouwmateriaal
Stel je wilt een fruitschaal van hout maken. Dan pak je een blok hout, de binnenkant hol je uit en aan de buitenkant verwijder je hout. Zo verkrijg je een bolvorm. In feite is dat een stuk hout dat vanuit een middelpunt naar verschillende kanten gebogen uitloopt. Dat noemen wij dubbelgebogen. Een mooi product, maar erg arbeidsintensief en met heel veel restafval. Natuurlijk bestaat een houten schip niet meer uit een uitgehouwen blok hout, maar het gegeven voorbeeld geeft wel de oude beperking van hout aan.

Wat blijft dan over van hout? Nostalgie? „Nee”, dacht Roelof van der Werff, scheepsbouwer, „hout is het meest duurzame en circulaire bouwmateriaal dat we hebben. Hoe meer bomen we planten voor de bouw, hoe meer CO2 er wordt opgenomen. Bovendien kan hout makkelijk hergebruikt worden; van wieg tot wieg. We moeten alleen de beperkingen weten te overwinnen. Het gebruik van bamboe gaat hierbij ook een belangrijke rol spelen; organische materialen hebben de toekomst!

De doorbraak
Het is allang niet meer zo dat hout veel onderhoud nodig heeft. Hout dat 50 jaar in weer en wind kan liggen zonder extra beschermingsmiddelen, is een realiteit. Moderne technieken maken het mogelijk hout dusdanig sterk te construeren dat het kan concurreren met alle overige bouwmaterialen. Hele flatgebouwen worden inmiddels opgetrokken uit hout, waarbij de isolerende en brandwerende eigenschappen van hout een extra waarde zijn. Hout is bovendien duurzaam en de opslagplaats van CO2. Kunnen we hout ook net zo flexibel en veelzijdig verwerken als staal? Het antwoord is nu: ja, het kan! En, het gaat gebeuren!

Hout ‘uit de computer’
De innovatieve techniek die Roelof van der Werff, in samenwerking met Curve Works, heeft ontwikkeld, maakt het mogelijk om met gedigitaliseerde ontwerptekeningen geautomatiseerd (smart industry) houten segmenten te produceren. Net als met staal en aluminium worden de segmenten, met krommingen in meerdere richtingen, samengesteld. Dit werk wordt uitgevoerd op een centrale locatie en het resultaat wordt vervolgens op de scheepswerf tot compleet schip geassembleerd. De smart industry maakt efficiënt werken, met hoge nauwkeurigheid en kwaliteit en in grote volumes mogelijk. Dit onder aangename en gezonde werkomstandigheden. De tewaterlating van het eerste vaartuig, op deze wijze geproduceerd, is op 24 juni te Workum. Dit mag je historisch noemen.