Scheepspost is de digitale nieuwsbrief voor het

Varend Erfgoed in Nederland. Het is een uitgave van Wouter van Dusseldorp. Het auteursrecht berust bij de oorspronkelijke bronnen.

Heb je zelf nieuws voor de Scheepspost, mail dan aan wouter@scheepspost.info

Een vrijwillige bijdrage van € 15,- kan je overmaken
naar
"Maritiem Dus",
IBAN NL96 TRIO 0198 1437 02

   Scheepspost 155, 3 jan. 2017
Scheepspost wordt mede mogelijk gemaakt door:
EOC

FVEN















Zeilmakerij Molenaar

watererfgoed
Scheepswinkel Van Meer
Hilbrands IJzerwerkplaats
SRF
Bureau Scheepvaart Certificering
Traditionele Schepen Beurs
Bataviahaven
Terra Nova
Scheepsmakelaardij Enkhuizen
Akwadrant
defotoboot
Windseeker
Eisma Houtwerk

info@postverzekert.nl

Fikkers
Patrijspoorten
NagelHard
Hi-Tek
Piet Blaauw
Zeiltocht op IJsselmeer en Markermeer met zeilschip, klipper, tjalk of groot zeilschip



Register Holland

Museumhaven Willemsoord

zeilklippers

Doeve Makelaars
Rood boven groen






Voor evenementen rond het
Varend Erfgoed kijk je hier






— Thomas Westerhout: geboeid door oude schepen
— In Veere moet plek komen voor historische zeilschepen
— Laatste dagen

— Waterman M/V: portret van Marja Goud

— Mankement aan de Brandaris
— Milieuzone Nijmegen niet voor de Waal

— Na de zomer aanleggen bij Marker Wadden

— Opknappen museumschip Mercuur is lekker op gang
— Heilsoldaten van de berging

— Afscheid Louise, Wilhelmina terug

— Brand op Commandant Fourcault aan Kattendijkdok

— Klassieke Yawl Dorade wordt tweede in Sydney Hobart Race

— Scheepvaartmuseum zoekt Collectiebeheerder


— Thomas Westerhout: geboeid door oude schepen



Bergen foto’s heeft Werkendammer Thomas Westerhout (68) in zijn bezit. Zo’n 35.000, schat hij. Allemaal van Werkendam. Hier zit een enorm aantal afbeeldingen van vrachtschepen bij. „Logisch. Zeg je Werkendam, dan zeg je schippers.”

Zeker, Nederland kent meer schippersdorpen, steekt Westerhout van wal. „Oude-Tonge en Vreeswijk, bijvoorbeeld. En Krimpen aan den IJssel, Ouderkerk aan den IJssel en Gouderak. Maar de meeste schippers zijn in de afgelopen vijftig jaar wel verdwenen uit die dorpen. In Werkendam niet.” Hij „zou niet weten” hoe dat komt. „Het beroep blijft gewoon van vader op zoon overgaan. Meer dan 200 schepen hebben hier hun domicilie.”

De innige relatie tussen het dorp en het water bestaat volgens Westerhout al sinds de beruchte Sint-Elisabethsvloed in 1421. Westerhout: „Telkens kwam het land hier onder water te staan. Hierdoor konden boeren met landbouw niet meer de kost verdienen. Ondertussen viel er wel veel vis te vangen. Dus stapten de boeren over op het beroep van visser.”



De ”Onderneming” (laadvermogen 313 ton) liep in 1910 van stapel bij scheepswerf ’t Zandje van de firma T. van Duijvendijk in Lekkerkerk. De klipper zeilt nu als charterschip op IJsselmeer en de Waddenzee, onder de naam ”Dageraad”. Beeld Collectie Thomas Westerhout

Later gingen ze aan de slag als schipper in de binnenvaart, of als rijswerker: dan maakten ze matten van rijshout –zinkstukken– om de oevers tegen afkalving te beschermen. „Sliedrechtenaren legden zich vooral toe op het baggerwerk. Zo had elke dorp zijn eigen specialisme.”

 - Verhalen
Bij zijn speurtochten naar het verleden van Werkendam breidde zijn fotoverzameling zich steeds verder uit. Negen historische boeken schreef hij. „Het boek ”Van Biesboschvissers tot Europaschippers” (1989) vormde de aanleiding om een fotoverzameling van schepen aan te leggen. In het boek zijn de eerste zalmschouwtjes te zien, maar ook de kustvaarders van eind jaren tachtig van de vorige eeuw.



De ”Hoop en Vertrouwen” (laadvermogen 230 ton) werd in 1912 gebouwd door scheepswerf De Industrie van de firma D. Boot te Alphen aan den Rijn. In 1981 belandde het schip op de schroothoop. beeld Collectie Thomas Westerhout

In zijn zoektocht naar verhalen en afbeeldingen van schepen trok hij vooral langs oudere mensen. „Die kijken terug op hun leven en zitten vol verhalen. Hierdoor heb ik in de jaren tachtig heel veel over de zeiltijd kunnen schrijven: de bejaarden van toen waren soms nog van het eind van de negentiende eeuw geboren.”
Lees het gehele artikel op de bron: RD 



— In Veere moet plek komen voor historische zeilschepen


Hoogaars bij Veere (foto: Adrie Gideonse | Verzeeuwigd)

Aan de rand van Veere moet een historische scheepswerf komen. Dat is het idee van de Stichting Behoud Hoogaars en de gemeente Veere. Op de scheepswerf kunnen Zeeuwse hoogaarzen onderhouden worden en kunnen bezoekers meer te weten over het maritiem erfgoed.

"We zijn opzoek naar een plek voor onze mensen, want we hebben zo'n 140 vrijwilligers. Ook willen we een ligplaats hebben voor onze schepen, waar we die kunnen onderhouden en waar we ze ook kunnen restaureren", zegt Klaas Tenwolde van de stichting. Om het plan te realiseren, moet de gemeente Veere het bestemmingsplan aanpassen.

De schepen werden de afgelopen jaren in de winter in Vlissingen gestald. Ze staan dan in de voormalige Machinefabriek. "Daar zijn we heel blij mee, maar we weten ook dat dat tijdelijk is. De gemeente Vlissingen heeft plannen met het Scheldegebied en daarom is die opslag een keer eindig."

Te weinig ruimte
De stichting heeft een plek gehad op de scheepswerf van Arnemuiden. "Wij konden het niet meer eens worden over de gebruiksvoorwaarden. Inmiddels heeft het bestuur een andere koers gekozen met ook nog andere gebruikers. Eigenlijk hadden we niet de ruimte voor onze schepen om daar werkzaamheden aan te kunnen doen."
Lees het gehele artikel op de bron: Omroep Zeeland  




— Laatste dagen



Het jaar is haast gedaan. Nu het winterseizoen is binnen gemarcheerd, suist de houtkachel en tinkelt het licht in het ruim van de Alfons Marie. Wij leven de koude maanden riant in haar scheepsbuik. Tenzij er gevaren wordt. Dan stoken we de dieselkachel in de roef op en leiden een verkleind bestaan in de stuurhut met zicht op staalgrijs water en witte oneindigheid. Verlichte dagen aan het einde van het scheepsjaar. De eerste keer weet je niet of iets traditie wordt. Varen op laatste dagen bijvoorbeeld. Die eerste keer was noodzaak.

Alfons Marie – toen nog Henriëtte – lag op een Noordse werf. Daar transformeerde ze van vrachtschip tot woonschip, dat willen zeggen, op staalkundig gebied en elektrotechnisch niveau. IJzige venijnwind blies die decembermaand door de gaten van de nog niet geplaatste patrijspoorten, de nieuwe stuurhut was behangen met ijsbloemen omdat de glasfabrikant geen maat kon meten.

Dit wat betreft haar buitenwerk. Haar binnenwerk werd niet minder radicaal aangepakt. Want het hart van ons schip mocht dan standvastig kloppen, de aanleg van een modern aderstelsel was noodzakelijk. Haar hele elektrische systeem werd vernieuwd.

Het transformatieproces was in volle gang toen wij ons verlangen kenbaar maakten. Met kerst wilden we in de thuishaven liggen.
Lees hier het gehele verhaal dat Corine Nijenhuis schreef voor VLOT  



— Waterman M/V: portret van Marja Goud



STAGE 'Dat de scheepvaartgeschiedenis het wereldje is waarin ik wil werken, ontdekte ik toen ik een jaar of achttien was. Ik studeerde aan de Reinwardt Academie in Amsterdam en liep stage bij het Nationaal Reddingmuseum Dorus Rijkers in Den Helder, dat een eigen musemmchip heeft, en later bij het Merseyside Maritime Museum in Liverpool.’

VIER MUREN 'Daar zag ik dat de collecties van scheepvaartmusea niet binnen vier muren blijven. Je ziet maritieme geschiedenis overal om je heen, als je goed kijkt.'

BREED 'De collectie die ik nu beheer bij Het Scheepvaartmuseum is dan ook heel breed. Er zijn verschrikkelijk veel mooie maritieme boeken, maar ook boeken over woonboten. En er is van alles te vinden over oude scheepvaartfamilies en over de geschiedenis van schepen.'

NETWERK 'Als informatiespecialist help ik mensen een stapje verder als ze meer willen weten over de geschiedenis van hun schip of plezierboot. Niet alleen hier, in de bibliotheek, maar ook door ze te verwijzen naar een ander museum of naar de database met gegevens van scheepsmetingen. Een voltreffer waarbij we de bouwtekeningen of het bestek van het schip hebben, is natuurlijk het leukst. Inmiddels heb ik een behoorlijk maritiem netwerk.'

SCHEEPVAARTNEST ‘Toch kom ik niet uit een scheepvaartnest. Hoewel... als je in je stamboom duikt, blijkt iedere familie wel iets maritiems te hebben. Het scheepsgevoel is tijdens mijn studie begonnen en daarna kwam er alleen maar meer bij.'
Lees het gehele portret van Marja Goud in de serie Waterman M/V op de bron: VLOT 




— Mankement aan de oudste vuurtoren Brandaris



1 januari 2018 kwam de vuurtoren Brandaris in het nieuws omdat het licht vanwege een technisch mankement niet wilde branden. Doordat er iets niet goed zat in de aansturing, werkte ook de reservelamp niet. Reparatie nam enige tijd in beslag omdat hiervoor mensen vanaf het vasteland naar het Waddeneiland moesten afreizen. Het probleem heeft slechts één nacht gespeeld.

De Brandaris op de westhoek van Terschelling is de bekendste én oudste vuurtoren van Nederland. De 53,7 meter hoge toren dateert oorspronkelijk uit 1594. Sinds 1965 is de toren officieel een rijksmonument. De geschiedenis van de beroemde toren in vogelvlucht.

Er zijn verschillende verklaringen voor de naam van de toren. Vermoedelijk werd het bouwwerk vernoemd naar een nabijgelegen dorpje dat destijds Sint Brandarius of Sint Brandarys heette. Ook de Ierse zeevarende heilige Brandaan van Clonfert wordt wel eens genoemd als mogelijke verklaring voor de naam van de vuurtoren, maar daarvoor is geen bewijs.


Brandschatting van West Terschelling in 1666 , rechts de Brandaris

“Eijn mercke”
Al in de veertiende eeuw, dus nog voor de bouw van de Brandaris, werden op Terschelling herkenningspunten aangelegd voor de scheepvaart. Onder meer de stad Kampen had hier groot belang bij, aangezien de vloot van de Hanzestad Terschelling op haar route had liggen. In 1323 sloot de stad daarom een overeenkomst met het Waddeneiland voor de bouw van “een voerhuijs oft eijn mercke”. Sporen van deze toren zijn nooit teruggevonden.

Ook is bekend dat de toren van de Brandariuskerk enkele eeuwen dienst deed als baken voor de scheepvaart. ‘s Nachts brandde op deze toren een vuur. Toen deze toren verdween in zee, werd besloten een nieuwe toren te bouwen.
Lees het gehele artikel over de geschiedenis van de Brandaris op de bron: Historiek  



Scheepspost wordt mede mogelijk gemaakt door:
EOC




— Milieuzone Nijmegen niet voor de Waal



In de pers kwam de laatste tijd naar voren dat Nijmegen haar milieuzone wilde uitbreiden naar de Waal. In een milieuzone mogen auto’s van vóór een bepaald bouwjaar niet rijden. In andere steden wordt vaak 1 januari 2001 hiervoor gebruikt. Na onderzoek bleek dat de lucht in de stad steeds schoner werd en de uitstoot van roet in de komende vijf jaar zelfs met 60 % zal dalen. De Waal echter blijkt een belangrijke vervuilingsbron waar men in de toekomst ook niet minder uitstoot verwacht.

De gemeente wilde daarop de vervuilende binnenvaart ook gaan aanpakken. Zo is er walstroom aangelegd voor de schepen, en is er een goedkoper haventarief voor ‘schone’ schepen. Een milieuzone voor alleen ‘schone’ schepen is volgens de Akte van Mannheim echter niet mogelijk. De gemeente Nijmegen is wel betrokken bij een op te richten landelijk fonds voor de verduurzaming van de binnenvaart.




— Na de zomer aanleggen bij Marker Wadden



Na de zomer kunnen toeristen hun boot aanleggen bij het eerste eiland van de Marker Wadden. Dan zijn een steiger en een uitkijktoren gereed. Dat heeft André Rijsdorp van van Natuurmonumenten bekendgemaakt.

Er worden ligplaatsen voor jachten en voor grotere schepen aangelegd waaraan ook overnacht kan worden. Een zogenoemde eilandwachter wijst de bezoekers dan op een ruim 12 kilometer wandelpad over het nieuwe eiland.



— Opknappen museumschip Mercuur is lekker op gang



VLISSINGEN - Het duurt nog wel vijf jaar voor de oude mijnenjager Mercuur tiptop is opgeknapt, maar met Pasen moeten de eerste bezoekers een kijkje kunnen nemen.

Al het asbest is uit het schip, de onderkant en de zijkanten zijn schoongemaakt en geverfd en er zijn 'kilometers kabel getrokken'. Ook een hoop lampen zijn intussen vervangen. Maar desondanks duurt het nog wel tot 2022 voor de Mercuur - gebouwd als mijnenveger,  maar tijdens zijn werkzame leven ingezet als torpedowerkschip - er zo uit ziet als voorzitter Niek Peters en alle anderen van de Stichting Maritiem Erfgoed Vlissingen graag willen.

Wanneer de Mercuur in het Dokje van Perry - de gedroomde afmeerplek voor het museumschip - ligt, is ook nog ongewis. Maar Peters klaagt niet, want de grootste problemen zijn opgelost. Het schip is, nadat een Scheveningse stichting niet langer in staat was het vaartuig te exploiteren als museumschip, gered. Het vaartuig heeft Vlissingen als definitieve bestemming, nadat de Mercuur een paar maanden terug officieel aan de Stichting Maritiem Erfgoed is overgedragen.

Tijdens een rondleiding over het schip laat Niek Peters trots zien wat al is gebeurd, wat nog gedaan moet worden en welke wensen er nog leven. De machinekamer en de brug zien er al pico bello uit. Er moeten nog wat panelen in elkaar worden geschroefd en tierelantijntjes opgehangen, maar de vertrekken ademen weer de vertrouwde sfeer. De machinekamer ruikt zelfs nog (of weer) naar diesel, terwijl de motoren niet meer zullen draaien.
Lees het gehele artikel op de bron: PZC  



— Heilsoldaten van de berging



Scheepsbergers mogen dan mannen van stavast zijn met monden zo groot als een openliggend scheepsruim; ze hebben een klein hartje. Dat geldt tenminste voor de gebroeders Mosterd. Voorheen met z’n vieren, inmiddels met z’n tweeen. De oudste en de jongste zijn overgebleven. En al zijn Jan (77) en Henk (66) allang de berging uit, de ziel van het werk zit nog altijd in het lijf.

Hun carrière speelde zich af bij het Rotterdamse bergingsbedrijf Van der Graaf. Hoewel Jan het vak al eerder leerde bij Van der Tak bergingsbedrijf. Hij was pas 15 toen hij er op een bok stapte. Want Jan wilde ‘de haven uit’. Zijn schooltijd was geen succes geweest, zelf vond hij dat hij niet kon leren. Daarnaast was het gezin Mosterd niet bepaald rijk. Jan liep op klompen, met een touwtje rond zijn broek. ‘Geen uitmonstering om te zeggen, nou, ik ga ‘ns naar de HBS.’ Maar dom was hij bepaald niet. In geen tijd had hij de beginselen van de platte zeevaartkunde onder de knie en werkte mee op bokken en bergingsvaartuigen. Tot hij in dienst moest. Daar schopte hij het tot sergeant. Hij vertrok er met zijn schippersdiploma op zak en zocht direct het water op.

Lees het uitgebreide artikel van Corine Nijenhuis in de Schuttevaer als pdf



— Afscheid Louise, Wilhelmina terug


  
ALMELO - Onlangs nam Coen ten Heggeler afscheid van zijn huwelijksbootje 'Louise'. 'Het feit dat er geen kajuit op het bootje zat, was de doorslag en dat is met het wisselvallige weer in Nederland bijna een must,' vertelt Coen, die het echt wel jammer vindt dat hij afstand van deze boot moet doen. Maar hij krijgt er een prachtig bootje met kajuit voor terug.

In januari krijgt hij de beschikking over het allerkleinste bootje met kajuit binnen de vereniging, FVEN. Federatie Varend Erfgoed Varend Nederland de Oude Glorie. Hij heeft tien jaar geleden deze boot ook in zijn bezit gehad en heeft deze toen moeten verkopen.

Het bootje is destijds gemaakt op de scheepswerf van Anton Akerboom uit Oestgeest. Destijds was het van pastoor Derksen uit Oud Ade onder de rook van Leiden die er mee rond voer. Het was hem geschonken door de parochianen van de Sint Bavo parochie. Op deze manier kon de pastoor in dit waterrijke gebied zijn zieke parochianen bezoeken samen met zijn koster. later moest het scheepje verkocht worden, het kwam op een camping terecht waar het voor allerlei diensten gebruikt werd.

Door slecht onderhoud kwam het als scheepswrak in Sassenheim terecht waar het ontdekt werd door Coen ten Heggeler, die heeft het bootje ruim tien jaar geleden al een behoorlijke restauratie gegeven, maar financieel liep dat behoorlijk in de papieren. Hij heeft het bootje toen verkocht maar hij kon het gelukkig nu terug naar Almelo laten komen.

Het bootje, dat straks als 'Wilhelmina Louise' door de Almelose wateren vaart, is tevens het Neerlands kleinste partyscheepje.
Lees het gehele artikel op de bron: Almeloos weekblad



— Brand op Commandant Fourcault aan Kattendijkdok



In het schip Commandant Fourcault aan de Kattendijkdok is in de nacht van zaterdag op zondag brand uitgebroken. Het achterste deel van de boot brandde helemaal uit. Er vielen geen gewonden.

Het vuur brak uit in het compartiment achteraan het schip, wellicht in een atelier - onder het helikopterdek - waar onder meer herstellingen worden uitgevoerd. Dat gedeelte brandde helemaal uit, maar de brandweer kon voorkomen dat het vuur zich verder verspreidde en dat het schip kapseisde. “Door het bluswater werd het schip ook zwaarder en bestond het gevaar dat het zou kapseizen”, verduidelijkt Dimi Vercammen van de Antwerpse brandweer.

Het gaat om het schip Commandant Fourcault - naar de gezagvoerder van het Belgisch opleidingsschip Comte de Smet de Naeyer, dat in 1906 verging - dat in 1968 gebouwd op de Chantier Naval de Rupelmonde. Het schip werd eerst gebruikt als loodstender en opleidingsschip voor de Zeevaartschool waarna het van 1992 tot 2000 lag te verkommeren in Oostende.

In 2000 werd het schip openbaar verkocht aan een Nederlandse particulier die het schip gebruikt voor onder andere duikexpedities en bergingsoperaties. Het schip werd uitgerust met een landingsplatform voor een helikopter en een decompressiekamer.



— Klassieke Yawl Dorade wordt tweede in Sydney Hobart Race



Vier jaar geleden was de wereld van jacht-races verrast toen Dorade, een jacht ontworpen door Olin Stephens en gebouwd in 1930, de Transpac Race 2013 won. Dorade heeft de Transpac 77 jaar eerder ook al eens gewonnen. Onlangs heeft de 87-jarige Dorade een zeer respectabele tweede geplaatst in haar divisie onder zowel IRC als ORCi in de Sydney Hobart Race.

De beroemde Amerikaanse klassieke Dorade is een revolutionaire S & S, ontworpen door een toen 21-jarige Olin Stephens en gebouwd onder toezicht van jongere broer Rod (20). Het jacht van 52 voet heeft een diepe kiel met externe ballast, is zeer smal en heeft een royaal zeilplan. De jaywl verraste de jachtwereld  en haalde krantenkoppen over de hele wereld na het scoren van een overwinning in de Transatlantische Race van 1931 van Newport, Rhode Island naar Plymouth. Hier voer ze in een veld met veel grotere boten. In de volgende 10 jaar scoorde Dorade overwinningen in de Fastnet-races van 1931 en 1933 en de TransPac-race uit 1936.

Matt Brooks en zijn partner Pam Rorke Levy kochten Dorado in 2010 en brachten een jaar door met het restaureren van haar met het doel om deel te nemen aan alle grote races die ze had gewonnen.
Voor meer info over de Dorade kijk je hier 



— Scheepvaartmuseum zoekt Collectiebeheerder



Het Scheepvaartmuseum staat bekend als spraakmakend en toonaangevend maritiem museum met één van de grootste maritieme collecties ter wereld. Daarnaast is het prachtige gebouw een spectaculaire evenementenlocatie. Dagelijks ontvangen we vele gasten, variërend van echte museum- liefhebbers tot dagtoeristen en van schoolklassen tot gasten van zakelijke evenementen.

De afdeling Collectiebeheer beheert de schatkamer van het museum en zoekt voor de versterking van het team een: Collectiebeheerder (36 uur)

De afdeling Collectiebeheer is verantwoordelijk voor het fysieke beheer en behoud van de collectie. Hieronder vallen werkzaamheden als de basisregistratie, conservering en restauratie, collectietransporten, het depotbeheer en de afhandeling van bruiklenen. Ook het digitaal fotograferen van de collectie en het applicatiebeheer van het registratiesysteem worden door de afdeling Collectiebeheer uitgevoerd. Als Collectiebeheerder houd je je bezig met het voorbereiden, plannen, coördineren en uitvoeren van alle processen die te maken hebben met de (museum) objecten. Je vertegenwoordigt de afdeling in werk- en projectgroepen, bijvoorbeeld bij tentoonstellingsprojecten.
Voor meer info kijk je hier



Berichten in de Zeepost van deze week:



— Rob Zwart overleden
— Code oranje vanwege zeer harde wind
— Licht van de Brandaris start 2018 met een donkere nacht

— Boegbeeld Brandaris weggepest

— Subsidie voor Duitse Traditionssegler
— Hoofdrol voor zeehond in film over de Wadden

— Hongarije gaat een Tall Ship bouwen

— Code Rood
— Eilandvijfdaagse: Zomereditie wandelen/fietsen

— Woekerende waterplanten: maaien of niet?

— Waar waait het gemiddeld het hardst?
— LED-verlichting op Paard van Marken

— Curacao aanloophaven voor ‘Velas Latino America 2018’

— Mogelijk derde brug over het IJ
— Bouw Javabrug moet in 2020 starten


Scheepspost wordt mede mogelijk gemaakt door:
EOC

FVEN