Scheepspost is de digitale nieuwsbrief voor het

Varend Erfgoed in Nederland. Het is een uitgave van Wouter van Dusseldorp. Het auteursrecht berust bij de oorspronkelijke bronnen.

Heb je zelf nieuws voor de Scheepspost, mail dan aan wouter@scheepspost.info

Een vrijwillige bijdrage van € 15,- kan je overmaken
naar
"Maritiem Dus",
IBAN NL96 TRIO 0198 1437 02
Scheepspost 115, 29 maart 2017
Scheepspost wordt mede mogelijk gemaakt door:
EOC

FVEN















  

 Eisma Houtwerk
info@postverzekert.nl

FikkersPatrijspoorten


NagelHard

Hi-Tek

Piet Blaauw

Zeiltocht op IJsselmeer en Markermeer met zeilschip, klipper, tjalk of groot zeilschip
Register Holland
Museumhaven Willemsoord zeilklippers Rood boven groen

Zeilmakerij Molenaar
Scheepswinkel Van Meer
watererfgoed
Hilbrands IJzerwerkplaats
SRF
Bureau Scheepvaart Certificering
Traditionele Schepen Beurs
Bataviahaven
Terra Nova

Scheepsmakelaardij Enkhuizen
Akwadrant
defotoboot
Windseeker






Voor evenementen rond het
Varend Erfgoed kijk je hier






— Museumhaven als visitekaartje
— Lezing ‘Varen op de Sterren’ in Planetarium Franeker
— Spookschip bij Muiderslot moet snel weg

— Open Dag Race of the Classics

— Bruine Vloot eist per direct ligplaatsen Amsterdam terug
— Lezing en boekpresentatie over IJveren

— Bekvechten over historische werf

— VSRP en Schipperskring samen naar Zwartsluis
— Ansjovis jol KH 44 op helling in Broek op Langedijk

— Oudste varende cruiseschip ter wereld

— Antieke praam vaart uit met verhalen

— 17e eeuw wrak bij Poole blijkt ‘De Faam’ uit Hoorn

— Halve Maen viert opening seizoen in Museumweek


Evenementen komende week:




— Museumhaven als visitekaartje


Foto HMC/ArieBooy

De nieuwe steiger die de onderhoudskade van Museumhaven Willemsoord heeft verlengd, wordt meteen goed benut. De klassieke twee en driemasters die Den Helder als thuishaven hebben, liggen prominent in de kijker. Links van de houten steiger id de Stortemelk te zien. Rechts liggen de Morgenster en de Tecla in het ochtendzonnetje te pronken.

Voor een ieder die via de Binnenhaven het centrum van de stad nadert, is de Museumhaven het eerste deel van de Oude Rijkswerf dat opvalt. Een waar visitekaartje voor het maritieme heen en verleden van Den Helder.
Bron: NHD




— Lezing ‘Varen op de Sterren’ in Planetarium Franeker



In de zeventiende eeuw beheersten de Nederlanders de overzeese handel met grote delen van Azië. Hoe bepaalde zo’n koopvaardijvloot haar koers? Hoe wisten ze hun positie op zee te bepalen? En hoe gaat dat vandaag de dag? Staat de kapitein met zijn smartphone in zijn hand te navigeren? In deze lezing schetst Hans Hooijmaijers de geschiedenis van het navigeren op zee. Van navigeren op de sterren bij de vaart naar ‘de Oost’ tot aan moderne navigatietechnieken waarbij satellieten de plaats van de sterren innemen.


Zo komt de geschiedenis en ontwikkeling van het navigatie instrumentarium voorbij. Hans Hooijmaijers is plaatsvervangend directeur van Museum Boerhaave in Leiden. Hij is medeauteur van het boek Van hemel tot horizon, waarin hij de Nederlandse bijdrage aan de navigatie op zee beschrijft.

De lezing vindt plaats op donderdag 30 maart en begint om 17.00 uur. De lezing is gratis met een geldig toegangskaartje voor het Planetarium; wel graag aanmelden, want het aantal plaatsen is beperkt. Via info@planetarium-friesland.nl





— Spookschip bij Muiderslot moet snel weg


Foto Craig Youell

Het scheepswrak van de Elisabeth Smit moet snel weggehaald worden. Dat stelt de gemeente Gooise Meren. Het wrak ligt al jaren te verloederen. De gemeente laat weten dat het weghalen van het wrak de aandacht heeft. “Er wordt nu onderzocht hoe de handhavingsprocedure gestart zal worden”, zo meldt de gemeente op vragen van Groen Links. Er wordt nog overlegd met andere betrokkenen zoals Rijkswaterstaat en de Nationale Monumenten Organisatie.




— Open Dag Race of the Classics



Op 1 april vindt de open dag van de 29ste editie van de Race of the Classics plaats, in de Veerhaven van Rotterdam. Tijdens deze open dag kunnen zo’n 25 Nederlandse zeezeilschepen worden bezichtigd. Ook zijn er verschillende eet- en drinkkraampjes aanwezig op de kade die dag. Vanaf 11.00 uur is iedereen welkom in de Veerhaven in Rotterdam.

Traditiegetrouw zullen ruim vijfhonderd studenten op klassieke zeilschepen in de eerste week van april vanuit de Veerhaven te Rotterdam naar een Belgische of Nederlandse haven varen. Vanuit daar wordt zo mogelijk Engeland bereikt en zal de vloot een week later in Amsterdam terugkomen. Tijdens de week wordt er gevaren op een selectie van klassieke zeilschepen. Dit unieke element maakt de wedstrijd behoorlijk intensief en spannend.



Op 2 april 2017 klinkt het startschot in de Veerhaven van Rotterdam. Dit zal dit jaar ook weer een mooi spektakel van uitvarende schepen voor de Erasmusbrug zijn. De schippers en de bemanning strijden vanaf die dag om de felbegeerde Challenge Cup, het Gouden Kompas, de RAA en de Media award.
Voor meer info kijk je hier 




— Bruine Vloot eist per direct ligplaatsen Amsterdam terug


Veel schepen bij Protest, Mini Sail, Buiksloterweg Foto: Hajo Olij

Ruim 25 zeilende charterschepen kwamen zondag naar Amsterdam om aktie te voeren, zelfs uit het verre Harlingen. De afgelopen weken werden ze constant door de Havendienst weggestuurd en enig overleg, ook met de BBZ, wordt geweigerd. Vanaf de Sumatrakade in Amsterdam Oost en de Buiksloterweg bij het Tolhuis voeren ze de hele middag gratis met opstappers over het IJ.

De klipper Lauwerszee, de stokoude kotter Rexona en de schoener Meander zeilden zelfs vol tuig voorbij. Het publiek en de toeristen vonden het prachtig, een spontane Mini Sail. Op de meegevoerde spandoeken viel zo al te lezen: “Overal wordt de bruine vloot juichend onthaalt….behalve in Amsterdam” en “Een vrij ondernemers klimaat is voor deze toch al onzekere sector van vitaal belang!”
Tekst en foto: Hajo Olij van deFotoboot 
Of lees het uitgebreide artikel van Hajo Olij in de papieren of digitale Schuttevaer, alleen voor Schuttevaer-abonnees




— Lezing en boekpresentatie over IJveren


Foto: archief van Jaap Boersema

Op zaterdag 22 april organiseert Museumwerf Vreeswijk een dia-lezing getiteld: Het nieuwe leven van historische IJveren en een presentatie van het boek Heen & Weer.  Sprekers zijn Frank Hemminga en Trudy Admiraal.

Tussen hartje Amsterdam en Amsterdam-Noord waren sinds eeuwen veerdiensten actief. De lijnen verdwenen grotendeels na de aanleg in 1968 van de IJtunnel. Met deze lijndiensten verdwenen ook de veerschepen. Een aantal ervan kreeg echter een nieuw leven.

Lezing
Tijdens de lezing voert Frank Hemminga u langs de geschiedenis van de IJveren. Daarnaast vertelt hij over Stichting Move Amsterdam (Museum voor het openbaar vervoer & straatbeeld) waarvan hij medeoprichter is. Deze stichting heeft als doel het beheer, behoud en de restauratie van het rijdend en varend erfgoed van de regio Amsterdam. Vrijwilligers runnen onder de naam IJ-buurtveer, een veerdienst over het IJ naar het historische dijkdorp Nieuwendam en naar het Vuurtoreneiland.

Boekpresentatie
Over de herontdekte historische IJveren verscheen vorig jaar het boek getiteld: Heen & Weer. Het staat vol verhalen en prachtige foto’s. Na de pauze presenteert Trudy Admiraal dit boek waarvan zij medeauteur is. Ze vertelt over het ontstaan ervan, over de verschillende schepen die erin staan en over de mensen die zij sprak. Na afloop signeert ze het boek voor wie het wil aanschaffen.

Entree: € 5,- p.p. (incl. een bakje koffie of thee). Ontvangst vanaf 13.00 uur in het Theehuys. De lezing start om 13.30 uur en vindt plaats in de Expositieruimte. Meldt u zich tijdig aan voor de lezing via museumwerf@museumwerf.nl. of via 030 65 79 581.




— Bekvechten over historische werf



Sappemeer, 24 maart - De tijd dringt voor de historische scheepswerf Wolthuis in Sappemeer. Van de zes maanden respijt die huurbaas Groninger Monumenten Fonds in december gaf, is bijna de helft om.

Nog steeds is er geen zicht op een oplossing voor dit in Nederland unieke erfgoed. Er moet een nieuwe eigenaar komen voor de historische werf aan de Noorderstraat in Sappemeer. Dat betoogt Jan Pieter Janse uit Groningen, tot 2014 adviseur van de Stichting Historische Scheepswerf Hoogezand-Sappemeer.
De eigenaar van het pand, het Groninger Monumenten Fonds (GMF), sommeerde het stichtingsbestuur eind vorig jaar de sleutels van de werf in te leveren. De stichting kon de 2000 euro huur per maand niet betalen. Uiteindelijk werd overeengekomen dat partijen tot 1 juni 2017 de tijd zouden krijgen om naar een oplossing te zoeken.

Janse noemt de historische scheepswerf Wolthuis uniek in Nederland. „Uniek wat betreft collectie, locatie en verzamelde kennis. Een werkende werf aan bevaarbaar water was en is een voorwaarde voor een goede exploitatie”, meent hij.

Een rapport van het GMF over herpositionering van de werf noemt Janse ‘onvoldragen’. „De conclusies zijn ook niet in overeenstemming met de inhoud. Het gaat er ook niet om de werf te herpositioneren, maar door te ontwikkelen tot een Noordelijk, dan wel Nationaal Klink- en Expertisecentrum. Dat kan door kennis en partijen te bundelen en er bijvoorbeeld voor te zorgen dat de werf aan bevaarbaar water komt te liggen.”
Lees het gehele artikel op de bron: het DVHN via blendle (€ 0,09)




— VSRP en Schipperskring samen naar Zwartsluis



Van 24 t/m 28 mei vindt ‘Zwartsluis onder zeil’ plaats. Dit tweejaarlijkse evenement is populair onder platbodemzeilers, vanwege de sfeer en de gezelligheid in en om de haven. De belangrijkste varende activiteit vindt op donderdag plaats: de vlootschouw en het admiraalzeilen op het Zwarte Water. Op vrijdag is er een shantiekorenfestival, gevolgd door de ‘nacht’ van Zwartsluis. Op zaterdag is er een braderie en op zondagochtend wordt het feest op passende wijze afgesloten met een openlucht kerkdienst op en rond de schepen. Kortom, voor elck wat wils.

De VSRP, de vereniging van zeilers met ronde en platbodemjachten,  trekt dit keer samen op met de Schipperskring Kooijman & de Vries, Van Rijnsoever. Het doel is nu eindelijk eens meer dan honderd ronde en platbodemjachten bij elkaar te halen, iets wat andere jaren niet lukte. Dus schippers, bij de start van het seizoen allemaal even Noord West Overijssel in!
Aanmelden kan hier VSRP




— Ansjovis jol KH 44 op helling in Broek op Langedijk
                                                                                                                                                                                                                      


U zult het zich waarschijnlijk moeilijk kunnen voorstellen, maar Langedijk had ooit een vissersvloot met zelfs een eigen visserijnummer. Dat nummer werd voorafgegaan door de letters BOL

Naast tuinbouw was visserij vroeger een belangrijke bron van bestaan voor Langedijkers. Kloetend in hun bun-schuitjes voeren zij ver het Geestmerambacht  binnen om daar fuiken en netten uit te zetten in de talrijke sloten. Dit werden dan ook binnenvissers genoemd. De ruilverkaveling rond 1970 maakte een eind aan de visserij.

Ansjovisvangst vond plaats vanuit Kolhorn gelegen aan de zoute Zuiderzee. Ansjovis, een klein soort haring dat goed bewaard kon worden, gedroogd of ingemaakt in zout. Dit visje trok jaarlijks in grote getale de Zuiderzee op. Toen nog niet gehinderd door de afsluitdijk die in 1930 een einde maakte aan deze vorm van visserij.

Broeker schippers trokken in de maanden mei juni en juli naar Kolhorn om daar een welkome aanvulling op hun inkomen bij elkaar te vissen. Men laadden dan hun huisraad in hun schip en gingen naar de haven van Kolhorn waar ze gedurende deze tijd met hun gezin aan boord woonden. Behalve dat de Ansjovisserij een lucratieve bijverdienste was, was het ook noodzakelijk voor de schippers om een bijverdienste te hebben. Immers de groenten stonden nog op het land en bij de veiling was nog geen aanvoer, dus ook geen aanbod van vracht voor schippers.
 


Op dit moment is de KH 44, (vroeger de BOL 7) een in 1900 te Alkmaar gebouwde jol, te bezichtigen op de Museale Schuitenhelling in de haven van Broek op Langedijk, naast het sluisje.
Deze enig overgebleven jol van de ooit omvangrijke Kolhorner vissersvloot is eigendom van de Stichting Varend Erfgoed Kolhorn. Vrijwilligers maken de boot weer vaarklaar voor het komende vaarseizoen. Naast deze unieke jol is om het verhaal te completeren ook het oudste vrachtscheepje van Langedijk, een in 1893 gebouwde Langedijker-Koftjalk te zien waarmee ook jaarlijks ter Ansjovisvangst werd gegaan.

Kijk hier voor meer info over de KH 44
Of ga hierheen voor de info over de Schuitenhelling  




— Oudste varende cruiseschip ter wereld



Cruiseschip "Astoria" is gister rond 11 uur aangemeerd aan de Rigakaai in Gent. Aan boord waren 471 passagiers en 236 bemanningsleden. 70 jaar geleden werd het schip in dienst genomen, wat de Astoria meteen het oudste varende cruiseschip ter wereld maakt.

160 meter lang, 21 meter breed en een diepgang van 7,60 meter. Maar vooral: 70 jaar oud. Dat is de Astoria. Het oudste varende cruiseschip ter wereld. Op 9 september 1946 werd het in gebruik genomen onder de naam Stockholm.

Decennialang was het een lijnschip dat op regelmatige basis van de ene naar de andere haven passagiers verscheepte. Momenteel is het een zeecruiseschip en vaart het onder Portugese vlag. Als Stockholm was het schip in 1956 betrokken bij een grote scheepsramp:


— Botsing met Andrea Doria
 

In de nacht van 25 juli 1956 hadden de Stockholm en Andrea Doria een aanvaring, in zware mist in de Noord-Atlantische Oceaan voor de kust van Nantucket. De schepen ramden elkaar met elk een snelheid van zo'n 20 knopen. Het zou een van de meest beruchte scheepsrampen geschiedenis geworden.



De Andrea Doria kapseisde gelijk en zonk de volgende ochtend. Als gevolg van het kapseizen was 50% van de reddingsboten onbruikbaar. Een aantal schepen kwam bijstand verlenen, waardoor veel mensen gered konden worden. Van de 1706 opvarenden werden er uiteindelijk 1663 gered.


De boeg van de Stockholm na de aanvaring

Vijf leden van de bemanning van Stockholm waren op slag dood, en een aantal werden opgesloten in de vernielde boeg. De Stockholm maakte ook water, maar hielp ook mee bij de redding. Ze wist uiteindelijk 311 passagiers en 234 bemanningsleden van de Andrea Doria aan boord te nemen. Ze kon op eigen kracht de reis naar New York voortzetten, ondanks de schade aan de boeg.




— Antieke praam vaart uit met verhalen



Het historische vrachtschip De Familietrouw bevaart aan het einde van de zomer provinciale waterwegen met een ruim vol Groninger volksverhalen.

Het is een broeierige, lange zomeravond op het Groningse land. Landarbeider Harm Strampel is nog aan het werk als in de schemering een gedaante verschijnt en op hem toeloopt. Dichterbij. Nog wat dichterbij. Harm hoort een jammerend geluid. Dan kan hij een ‘wit wiefke’ in de gedaante herkennen, dat niet meekomt met de andere witte wieven die hier rondwaren. Haar doodshemd blijkt te lang. Dat is erg, omdat de overledene ook kan struikelen op weg naar Jezus, daarom roept ze, aan één stuk door: ‘‘t Henneklaid is mie te laank! t Henneklaid is mie te laank!’’ Als Harm een stuk van haar doodskleed heeft afgesneden, verdwijnt ze weer.

Dit verhaal en een dozijn andere oude Groningse volksverhalen worden deze zomer op verschillende artistieke manieren verteld op de historische praam De Familietrouw, die tien weken lang door Groningen trekt met verhalenproject Spinbarg. Muzikanten, dichters, filmmakers, scholieren en veel andere helpers en kunstenaars uit heel Groningen zijn al maanden bezig bekende en minder bekende regionale volksverhalen in een nieuwe, hedendaagse vorm te steken.
Lees het gehele artikel op de bron: DVHN via blendle (€0,19)  




— 17e eeuw wrak bij Poole blijkt ‘De Faam’ uit Hoorn



Een deel van het Hoorns maritieme verleden blijkt verstopt te zitten onder een zandbank voor de Zuid-Engelse kust bij de havenplaats Poole. Na drie jaar onderzoek is bekend gemaakt dat een gevonden scheepswrak inderdaad de Faam is, een gewapende koopvaarder die vanuit Hoorn onderweg was naar het Caribisch gebied.

Het schip verging in maart 1631. Maritieme archeologen van de Universiteit van Bournemouth maakten gisteren bekend dat na langdurig onderzoek de identiteit van het wrak is vastgesteld. Al in het begin van de jaren negentig was een deel van de restanten van het Hoornse schip blootgelegd. Vier jaar geleden eerdonder meer een beeld naar boven gebracht dat deel uitmaakte van het ruim acht meter lange roer. Het stelt een mannenhoofd voor en is zorgvuldig gedroogd en geconserveerd.

Dit bleek voor de onderzoekers een houvast voor verder onderzoek naar de herkomst. Zo werd het scheepshout onderzocht op jaarringen. Daarna werd duidelijk dat het tussen 1613 en 1639 in Duitsland of Nederland moest zijn gekapt. Uiteindelijk kwamen de onderzoekers op De Faam, uit Hoorn. De eigenaren waren Hercules Garretson en Cornelius Veene. In januari 1631 begon de reis op weg naar de west. Vanwege een storm schuilde het schip in de Studland Bay. Hier sloeg ze van haar ankers en strandde. Alle opvarenden overleefden de stranding. Het schip werd daarna snel geplunderd. Bij baggerwerkzaamheden in 1990 kwam het schip weer tevoorschijn.
Lees het gehele artikel op de bron: papieren Noordhollands Dagblad
Of lees het op de site van de BBC 




— Halve Maen viert opening seizoen in Museumweek



De Halve Maen viert de opening van het nieuwe seizoen in het laatste weekend van de Nationale Museumweek en pakt uit met veel leuke activiteiten. Op zaterdag 8 en zondag 9 april, tijdens de Nationale Museumweek, zijn er allerlei extra activiteiten op en rond de Halve Maen.

Kanonnen en scheurbuik
Houd je oren dicht tijdens de demonstratie kanonschieten! Er wordt geschoten met musketten en ook blanke wapens, wapens van staal, worden gedemonstreerd. Authentiek geklede 17e eeuwse zeelieden lopen rond en vertellen over hun werk. De timmerman repareert scheepsonderdelen op ambachtelijke manier. De chirurgijn, die vaak ook de kok was, vertelt over enge ziektes en hoe hij de bemanning tijdens de lange reis gezond probeert te houden. Misschien kom je zelfs Kapitein Hudson tegen! Er wordt historisch gekookt op turf op een vuurkist en je kunt bekijken hoe zeemanskleding uit de 17e eeuw gemaakt wordt. Ook kun je de primeur beleven van de splinternieuwe audiotour, waarmee je wordt meegenomen op ontdekkingsreis!

De activiteiten zijn doorlopend van 12.00 uur tot 17.00 uur op 8 en 9 april. Voor deze dagen gelden de normale toegangsprijzen.

Het schip ligt in de museumhaven van het Centrum voor Varend Erfgoed op Oostereiland (Schuijteskade 22). Het Oostereiland is niet per auto bereikbaar, behalve voor vergunninghouders.
Kijk hier voor parkeermogelijkheden, actuele openingstijden en overige informatie.




Berichten in de Zeepost van deze week:



BBZ nieuws:

— Bijeenkomst over haven West Terschelling

Overig nieuws:

— ‘We zijn overal welkom behalve in Amsterdam'
— Historische schepen voeren actie om verdwijnen ligplaatsen
— Bruine Vloot eist per direct ligplaatsen Amsterdam terug

— Kapitein van gestrande Holland ‘schoot ernstig tekort’

— Open Dag Race of the Classics
— Staande mastenroute A’dam tijdelijk geblokkeerd

— Medische evacuatie van Tall Ship op Noordzee

— Schipper gevraagd voor dagtochten op Stedemaeght
    (advertentie)


— Hoe de Ide Min met de noorderzon vertrok

— Rederij beperkt aansprakelijk voor schade na stuw Grave
— Drijvende zonnepanelen voor het IJsselmeer

— Staking waterpolitie baart organisatie Sail zorgen

— Maersk Tanker worden uitgerust met Flettner Rotor Sails



Scheepspost wordt mede mogelijk gemaakt door:
EOC

FVEN